Zmarł Wiesław Myśliwski. Dwukrotny laureat Nagrody Nike

Myśliwski urodził się 25 marca 1932 roku w Dwikozach niedaleko Sandomierza. Wychowany w realiach polskiej wsi, wielokrotnie wracał do tych doświadczeń w swojej twórczości.

Po ukończeniu studiów polonistycznych na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim związał się zawodowo z Ludową Spółdzielnią Wydawniczą, a następnie przez lata pracował jako redaktor.

W latach 1975–1990 kierował kwartalnikiem „Regiony”, współtworzył także dwutygodnik „Sycyna”. Jednak to literatura pozostawała dla niego najważniejszym polem wypowiedzi.

Pierwszą powieścią Myśliwskiego był „Nagi sad” z 1967 roku – intymna opowieść inspirowana postacią ojca. Już w tej książce zarysowały się tematy, które miały powracać w jego późniejszej twórczości: pamięć, tożsamość i relacje międzyludzkie.

Kolejne utwory – „Pałac” oraz dramat „Klucznik” – podejmowały problem napięcia między tym, co odziedziczone, a tym, co dopiero kształtowane przez jednostkę.

Szczególne miejsce w dorobku pisarza zajmuje powieść „Kamień na kamieniu”, uznawana za jedną z najpełniejszych literackich opowieści o losie polskiej wsi. To rozbudowana narracja o przemianach społecznych, pamięci i ludzkim doświadczeniu.

Największe uznanie przyniosły Myśliwskiemu powieści „Widnokrąg” oraz „Traktat o łuskaniu fasoli”, które zostały uhonorowane Nagrodą Nike – jedną z najważniejszych nagród literackich w Polsce.

„Widnokrąg” to wielowymiarowa opowieść o dojrzewaniu i pamięci, natomiast „Traktat o łuskaniu fasoli” stanowi refleksję nad losem człowieka, historią i przemijaniem. Co istotne, autor nosił pomysł na tę drugą książkę przez cztery dekady, zanim zdecydował się ją napisać.

Twórczość Myśliwskiego wyróżniała się nie tylko głębią, ale i tempem powstawania. Publikował rzadko – średnio co dziesięć lat – co w dzisiejszych realiach wydawniczych wydaje się niemal anachroniczne.

Każdą książkę traktował jako proces otwarty, nigdy w pełni zakończony. Sam wielokrotnie podkreślał, że ma poczucie niedosytu wobec własnych dzieł.

„Zawsze mam wrażenie, że każda moja książka jest niedopisana” – przyznawał, sugerując, że literatura jest dla niego nieustannym poszukiwaniem, a nie zamkniętym projektem.

Myśliwski konsekwentnie odrzucał przekonanie o ostateczności dzieła literackiego. W jego rozumieniu pisanie było procesem, który mógłby trwać bez końca.

„Książkę można pisać bez końca. I może tak powinno się robić” – mówił, wskazując na swoją filozofię twórczości.

To podejście sprawiało, że każda jego powieść była dopracowana w najdrobniejszych szczegółach, a jednocześnie niosła w sobie poczucie niedomknięcia – jak życie, które nigdy nie daje jednoznacznych odpowiedzi.

Odejście Wiesława Myśliwskiego to ogromna strata dla polskiej kultury. Pozostawił po sobie dzieła, które nie tylko opisują rzeczywistość, ale przede wszystkim próbują ją zrozumieć.

Jego książki pozostaną świadectwem wrażliwości, cierpliwości i niezwykłej umiejętności opowiadania o sprawach najważniejszych – tych, które dotyczą każdego człowieka.

Choć autor odszedł, jego literatura nadal będzie obecna – czytana, interpretowana i odkrywana na nowo przez kolejne pokolenia.