Katastrofa Smoleńska – śledztwo częściowo umorzone

Pierwszy z umorzonych wątków dotyczył podejrzeń o działanie na szkodę Rzeczypospolitej Polskiej poprzez odstąpienie od rzekomej ustnej umowy o wspólnym prowadzeniu śledztwa przez polskich i rosyjskich prokuratorów.

Prokuratura ustaliła, że nie istnieją dowody potwierdzające zawarcie jakiejkolwiek umowy w tej sprawie przez ówczesnego premiera ani pełniącego obowiązki prezydenta. W ocenie śledczych nie wykazano również, aby doszło do odstąpienia od takiego porozumienia tego samego dnia. Zawiadamiający – jak wskazano – nie przedstawili materiałów dowodowych, opierając swoje twierdzenia głównie na medialnych spekulacjach.

W konsekwencji śledztwo w tej części zostało umorzone z powodu braku znamion czynu zabronionego.

Drugi analizowany wątek dotyczył zaniechania wystąpienia przez polskiego Prokuratora Generalnego do odpowiednika w Federacji Rosyjskiej z wnioskiem o powołanie wspólnego zespołu śledczego.

Z ustaleń wynika, że brak takiego wniosku miał podłoże prawne. Federacja Rosyjska nie była stroną międzynarodowych regulacji umożliwiających tworzenie wspólnych zespołów śledczych, co w praktyce czyniło inicjatywę bezskuteczną. Prokuratura uznała więc, że niewystąpienie z formalnym wnioskiem nie może być interpretowane jako zdrada dyplomatyczna ani działanie na szkodę państwa.

Postępowanie nie zostało jednak w całości zakończone. W toku pozostaje zasadniczy wątek dotyczący wyboru podstawy prawnej badania przyczyn katastrofy polskiego samolotu pod Smoleńskiem w 2010 roku. Chodzi o ocenę, czy przyjęty mechanizm prawny – związany z międzynarodowymi zasadami badania wypadków lotniczych – był dla Polski niekorzystny.

Prokuratura podkreśla, że sprawa ta dotyczy nie tyle samego prowadzenia śledztwa karnego, ile decyzji o wyborze reżimu prawnego właściwego dla komisji badających przyczyny katastrofy.

Katastrofa smoleńska od lat pozostaje jednym z najbardziej wrażliwych tematów w polskiej debacie publicznej. Informacja o częściowym umorzeniu śledztwa w sprawie zdrady dyplomatycznej może wpłynąć na dalszą dyskusję dotyczącą odpowiedzialności politycznej i prawnej za decyzje podjęte bezpośrednio po tragedii.

Śledczy jednoznacznie wskazali, że w umorzonych wątkach nie stwierdzono dowodów potwierdzających naruszenie interesów Rzeczypospolitej Polskiej. Jednocześnie kluczowa część postępowania wciąż pozostaje otwarta.