Polska chce zmian w ETS. Stawką są ceny energii

Jednym z głównych tematów poruszanych przez polską stronę jest system ETS2, czyli nowy mechanizm handlu uprawnieniami do emisji CO₂ dla transportu drogowego i budynków. Według Ignacego Niemczyckiego każde kolejne rozwiązanie wprowadzane na poziomie unijnym, które automatycznie podnosi koszty energii, powinno zostać dokładnie przeanalizowane.

Wiceminister przyznał, że już udało się przesunąć pełne wdrożenie ETS2 na 2028 rok, jednak Polska chce pójść dalej. Kluczowy postulat zakłada, aby mechanizm ten był dobrowolny, a nie obowiązkowy dla wszystkich państw członkowskich.

Drugim istotnym elementem polskich propozycji jest reforma istniejącego systemu ETS1, obejmującego m.in. duże instalacje przemysłowe i elektrownie. Choć rewizja tego mechanizmu była planowana już wcześniej, Polska chce nadać jej nowy kierunek.

Najważniejszym celem jest ograniczenie rynku uprawnień do tych podmiotów, które faktycznie ich potrzebują, a nie traktują certyfikatów jako instrumentu finansowego. –I gdy cena by szła zbyt wysoko, moglibyśmy upłynniać te uprawnienia, żeby cenę odpowiednio obniżyć – zaznaczył wiceminister.

W Brukseli trwają również dyskusje nad wprowadzeniem korytarza cenowego dla handlu uprawnieniami do emisji. W praktyce oznaczałoby to możliwość reagowania w momencie, gdy ceny certyfikatów gwałtownie rosną.

Mechanizm polegałby na czasowym „uwalnianiu” dodatkowych uprawnień na rynek, co pozwoliłoby obniżyć ich cenę i tym samym zmniejszyć presję na rachunki za energię. Zdaniem Niemczyckiego są to rozwiązania techniczne, zgodne z unijnymi regulacjami, które mogłyby przynieść realną ulgę odbiorcom.

Ignacy Niemczycki podkreślił, że obniżenie cen energii leży w strategicznym interesie Polski, dlatego temat ten jest konsekwentnie podnoszony na forum UE. Jednocześnie zaznaczył, że kraj prowadzi transformację energetyczną w rekordowym tempie.

– Zmieniamy źródła energii i odchodzimy od paliw kopalnych, co jest korzystne dla gospodarki, ale trzeba robić to mądrze – powiedział. Kluczowe jest jednak, by proces ten był rozłożony w czasie i nie prowadził do gwałtownego wzrostu kosztów.

Wiceminister uczestniczy we wtorek w posiedzeniu ministrów ds. europejskich przed marcowym szczytem Unia Europejska, który ma być poświęcony konkurencyjności wspólnotowej gospodarki. Kwestia cen energii ma być jednym z centralnych punktów tej debaty, a Polska zamierza odgrywać w niej aktywną rolę.