Czy USA opuszczą NATO? Trump rozważa wycofanie wojsk i żołnierzy z Europy

W wywiadzie dla „The Telegraph” Trump nazwał NATO „papierowym tygrysem” i przyznał, że „poważnie rozważa” wycofanie USA ze struktur Sojuszu. To najmocniejszy sygnał od lat, sugerujący zmianę podejścia Waszyngtonu do europejskich partnerów, zwłaszcza w kontekście napięć wokół Bliskiego Wschodu.

Dziennik „ABC” zwraca uwagę, że sama dyskusja o możliwym odejściu USA z NATO ma ogromne znaczenie. Jak podkreślono, „wszelkie wątpliwości dotyczące dalszego członkostwa USA w NATO mają ogromne znaczenie historyczne”. Nie chodzi bowiem wyłącznie o jeden sojusz wojskowy, lecz o cały system bezpieczeństwa budowany przez ponad 70 lat między Ameryką Północną a Europą.

Zdaniem komentatorów obecna sytuacja jest bardziej napięta niż kiedykolwiek wcześniej. W przeszłości groźby Trumpa miały charakter negocjacyjny i dotyczyły głównie zwiększenia wydatków obronnych przez państwa europejskie. Dziś – jak zauważa „ABC”:

Szczególną rolę w obecnym sporze odgrywa Hiszpania, która znalazła się na celowniku krytyki ze strony Donalda Trumpa. Rząd w Madrycie był wielokrotnie oskarżany o niewystarczające wydatki na obronność, a ostatnie decyzje tylko zaostrzyły sytuację.

Chodzi m.in. o odmowę udostępnienia baz wojskowych oraz zamknięcie przestrzeni powietrznej dla amerykańskich operacji związanych z konfliktem na Bliskim Wschodzie. Jak podkreślił dziennik „ABC”, „decyzje te są w Waszyngtonie postrzegane jako bezpośrednia zniewaga ze strony sojusznika”. To pokazuje, jak bardzo napięcia polityczne mogą wpływać na relacje w ramach NATO.

Eksperci wskazują jednak, że całkowite opuszczenie NATO przez USA nie jest łatwe do przeprowadzenia. Dziennik „El Pais” przypomina, że prezydent nie może „tak po prostu, w sposób jednostronny” podjąć takiej decyzji bez zgody Kongresu. To oznacza, że formalne wyjście z Sojuszu napotyka poważne bariery prawne.

Nie oznacza to jednak, że Stany Zjednoczone nie mają innych narzędzi nacisku. Jednym z nich może być wycofanie wojsk z Europy lub osłabienie gwarancji bezpieczeństwa wynikających z art. 5 Traktatu Waszyngtońskiego. Jak zauważa „El Pais”, jeśli USA zaczną podważać zasadę zbiorowej obrony i sugerować, że nie będą chronić wszystkich sojuszników, „osłabi to odstraszający charakter organizacji” i może znacząco zmienić układ sił w Europie.

W efekcie, nawet bez formalnego wyjścia z NATO, Stany Zjednoczone mogłyby istotnie ograniczyć swoją rolę w zapewnianiu bezpieczeństwa na kontynencie, co dla wielu państw oznaczałoby konieczność szybkiego wzmocnienia własnych zdolności obronnych.