Plastikowe butelki jako surowiec do produkcji leków. Przełom w recyklingu PET

Politereftalan etylenu (PET), powszechnie stosowany w opakowaniach i włóknach syntetycznych, może być przetwarzany mechanicznie lub chemicznie. W tym drugim przypadku długie łańcuchy polimerowe są rozbijane na prostsze związki chemiczne, które można ponownie wykorzystać. To właśnie ten kierunek rozwoju przyciąga dziś największą uwagę naukowców.

Zespół badawczy z University of St Andrews opracował metodę częściowego uwodornienia PET z użyciem katalizatora na bazie rutenu. Proces pozwala rozłożyć odpady plastikowe do postaci 4-hydroksymetylobenzoesanu etylu (EHMB) – związku o wyjątkowo szerokim zastosowaniu.

EHMB jest kluczowym półproduktem w syntezie wielu ważnych substancji. Na jego bazie powstaje m.in. imatynib, lek stosowany w terapii nowotworów, a także kwas traneksamowy wykorzystywany w leczeniu zaburzeń krzepnięcia krwi. Związek ten znajduje również zastosowanie w produkcji środków ochrony roślin oraz nowoczesnych, nadających się do dalszego recyklingu poliestrów.

Najistotniejsze jest to, że obecnie tego typu leki powstają głównie z surowców kopalnych, często przy użyciu toksycznych odczynników i z dużym obciążeniem dla środowiska. Nowa metoda może to zasadniczo zmienić.

Autorzy badania podkreślają, że chemiczny upcykling PET pozwala nie tylko ograniczyć ilość odpadów, ale także tworzyć produkty „premium” zamiast niskowartościowego granulatu. Takie podejście zwiększa opłacalność recyklingu i przybliża przemysł do realnej gospodarki o obiegu zamkniętym.

Dodatkowym atutem opracowanej technologii jest wyjątkowa trwałość katalizatora. Dzięki szczegółowej analizie mechanizmu reakcji naukowcy osiągnęli rekordową liczbę obrotów katalitycznych, co ma kluczowe znaczenie dla wdrożeń przemysłowych.

Nowa technologia pokazuje, że odpady plastikowe mogą stać się cennym zasobem dla farmacji, chemii i przemysłu materiałowego.

Jeśli metoda zostanie wdrożona na większą skalę, plastikowe butelki mogą w przyszłości zasilać produkcję leków ratujących życie, zamiast zalegać na wysypiskach lub trafiać do spalarni.