Radosław Sikorski wygłosi exposé do obywateli. Szef MSZ ostrzega przed Rosją i populizmem

Już 23 kwietnia minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski stanie przed Sejmem, by wygłosić swoje coroczne expose. Będzie to jedno z najważniejszych wystąpień szefa dyplomacji w ostatnich latach – nie tylko z powodu dramatycznie zmieniającej się sytuacji międzynarodowej, ale także oczekiwań społecznych wobec polityki zagranicznej w czasach rosnącego zagrożenia.

Wyjaśniamy, dlaczego Sikorski w tym tygodniu wygłosi expose i o czym ma zamiar poinformować Sejm, premiera i prezydenta Andrzeja Dudę. 

Jak zapowiedział rzecznik MSZ Paweł Wroński, tegoroczne wystąpienie Sikorskiego będzie próbą odpowiedzi na obawy, które coraz częściej pojawiają się w polskich domach. Chodzi przede wszystkim o strach przed wojną, destabilizacją i niepewną przyszłością w Europie.

– Minister chce przemówić nie tylko do polityków, ale do całego społeczeństwa. Chce wyjaśnić, jak wygląda obecna sytuacja i w jakim kierunku zmierzamy, by Polska była bezpieczna – zapowiada Wroński.

Termin wystąpienia został dopasowany do napiętych kalendarzy politycznych – tak, by na sali obecni byli zarówno prezydent Andrzej Duda, jak i premier Donald Tusk. Śmierć papieża Franciszka, choć bez wątpienia ważne wydarzenie na arenie międzynarodowej, nie wpłynie na harmonogram expose.

W wywiadach poprzedzających swoje wystąpienie Sikorski nie krył, że rzeczywistość międzynarodowa jest dziś znacznie trudniejsza niż wtedy, gdy po raz pierwszy pełnił funkcję szefa MSZ.

– Dziesięć lat temu Wielka Brytania była w UE, Rosja nie była otwartym wrogiem, a USA wspierały europejską integrację. Dziś wszystko to jest przeszłością – mówił w rozmowie z „Polityką”.

Dodał, że świat idzie w złym kierunku, a reset w relacjach Zachodu z Rosją nie przynosi efektów. Jego zdaniem czas na presję, nie na dialog – i nadzieja, że nawet Donald Trump – jeśli wróci do władzy – „przełoży wajchę”, by Putin poczuł skutki swojej agresji.

Sikorski nie ukrywa, że dla obecnego rządu istotna jest „różnica filozoficzna” w podejściu do bezpieczeństwa państwa. Opozycja – jak zaznacza – chce postawić wszystko na jedną kartę i zaufać wyłącznie Stanom Zjednoczonym. Obecny rząd, choć nie kwestionuje roli USA, widzi potrzebę budowy drugiej „polisy ubezpieczeniowej”.

– Chodzi o zdolności wojskowe Unii Europejskiej. Dziś nie są one gotowe do odstraszania Rosji, ale powinny być zdolne do samodzielnego działania w przypadku kryzysów w innych regionach świata – jak Bałkany czy Libia – tłumaczył minister w Radiowej Trójce.

Premier Donald Tusk, który zna kulisy wystąpienia ministra, nie kryje, że stawka jest wysoka. Już w marcu podczas posiedzenia rządu apelował do ministrów o wnikliwe zapoznanie się z założeniami Sikorskiego.

– Żyjemy w czasach, w których dyplomacja znów nabiera kluczowego znaczenia. Potrzebujemy ludzi kompetentnych i wizjonerskich – podkreślał Tusk.

Podczas poprzedniego expose, w kwietniu 2024 roku, Sikorski ostro rozliczał lata 2015–2023. Wskazywał na szereg zaniedbań poprzednich rządów: konflikty z Unią Europejską, osłabienie pozycji Polski w NATO i UE, psucie relacji z sąsiadami, a także ideologiczne sojusze z populistami. Jego zdaniem, MSZ przez te lata przestało pełnić rolę centrum polityki zagranicznej, a polska dyplomacja straciła swoją rangę.

Wówczas minister akcentował, że bezpieczeństwo i rozwój Polski muszą opierać się na dwóch stabilnych filarach: współpracy transatlantyckiej oraz silnej integracji europejskiej. Te dwa kierunki – jego zdaniem – nie wykluczają się, ale wzajemnie uzupełniają.

Choć śmierć papieża Franciszka przyciągnie uwagę mediów i świata na Watykan, to środowe wystąpienie Sikorskiego może być równie ważnym momentem – przynajmniej z punktu widzenia bezpieczeństwa Polski.

W czasach narastającego zagrożenia, wojny w Ukrainie, napięć z Rosją i niepewności wokół przyszłości NATO i UE – polska dyplomacja musi na nowo wytyczyć swoją ścieżkę. Expose Radosława Sikorskiego ma być próbą tej nowej mapy. Mapy, która poprowadzi Polskę przez burzliwe wody współczesnego świata.