Sylwia Gregorczyk-Abram nową RPO. Zapowiada pełną niezależność

Jak podkreśla, Rzecznik Praw Obywatelskich powinien działać wyłącznie w interesie obywateli, a nie jakiejkolwiek partii czy środowiska politycznego.

Uroczyste ślubowanie przed Sejmem zaplanowano na środowy poranek. Wraz z jego złożeniem Sylwia Gregorczyk-Abram formalnie przejmie obowiązki Rzecznika Praw Obywatelskich.

Nowa szefowa Biura RPO obejmuje urząd po zakończeniu kadencji prof. Marcina Wiącka. Wcześniej jej kandydatura uzyskała wymaganą większość głosów w Sejmie oraz akceptację Senatu.

Zdaniem Sylwii Gregorczyk-Abram podstawą funkcjonowania urzędu jest zaufanie obywateli do jego bezstronności.

Nowa RPO podkreśla, że każdy obywatel powinien mieć pewność, iż podejmowane działania wynikają wyłącznie z troski o przestrzeganie praw i wolności, a nie z sympatii politycznych czy interesów konkretnego ugrupowania.

Jak zaznacza, obejmując urząd odkłada na bok własne poglądy polityczne, ponieważ rolą rzecznika jest reprezentowanie wszystkich obywateli bez wyjątku.

Sylwia Gregorczyk-Abram nie ukrywa, że do Biura Rzecznika Praw Obywatelskich wnosi wieloletnie doświadczenie zdobyte zarówno jako adwokatka, jak i osoba zaangażowana w działalność społeczną.

Jednocześnie podkreśla, że nowa funkcja wymaga innego sposobu działania. Jej zdaniem wcześniejsze doświadczenia pozostają cenne, jednak muszą być wykorzystywane z uwzględnieniem szczególnej odpowiedzialności wynikającej z pełnienia konstytucyjnego urzędu.

Jednym z tematów poruszonych przez nową RPO była współpraca z Trybunałem Konstytucyjnym.

Gregorczyk-Abram oceniła, że obecny skład Trybunału nie spełnia – w jej opinii – wszystkich standardów przewidzianych w Konstytucji, dlatego w ostatnich latach Biuro RPO bardzo rzadko korzystało z możliwości kierowania spraw do tego organu.

Zaznaczyła jednak, że nie zamyka drogi do składania takich wniosków w przyszłości, jeśli – jak wskazała – Trybunał odzyska pełnię swoich konstytucyjnych przymiotów.

Nowa Rzecznik Praw Obywatelskich zapowiada również działania organizacyjne.

Wśród swoich priorytetów wymienia zwiększenie finansowania Biura RPO oraz utworzenie kolejnych delegatur w różnych częściach kraju. W jej ocenie obecna liczba terenowych oddziałów nie odpowiada potrzebom mieszkańców i utrudnia dostęp do pomocy oferowanej przez urząd.

Rozbudowa sieci delegatur ma ułatwić obywatelom kontakt z Rzecznikiem Praw Obywatelskich i przyspieszyć rozpatrywanie zgłaszanych spraw.

Gregorczyk-Abram odniosła się również do zakończonych prac komisji badającej mechanizmy represji wobec organizacji społeczeństwa obywatelskiego i działaczy społecznych w latach 2015–2023, której przewodniczyła.

Efektem prac jest obszerny raport zawierający opis poszczególnych spraw, wskazanie osób odpowiedzialnych za działania opisane przez komisję oraz rekomendacje skierowane do administracji publicznej.

Nowa RPO wyraziła nadzieję, że dokument zostanie wkrótce opublikowany, dzięki czemu opinia publiczna będzie mogła zapoznać się zarówno z ustaleniami komisji, jak i odpowiedziami poszczególnych resortów na przedstawione rekomendacje.

Sylwia Gregorczyk-Abram podkreśla, że urząd Rzecznika Praw Obywatelskich dysponuje silnym mandatem wynikającym z Konstytucji i powinien konsekwentnie stać na straży praw oraz wolności obywatelskich.

Zapowiada, że jej celem będzie budowanie zaufania do instytucji RPO poprzez niezależność, przejrzystość działań oraz skuteczne reagowanie na przypadki naruszania praw obywateli.