Rozłam w PiS: ile pieniędzy jest w grze

Każdy poseł w Polsce, niezależnie od przynależności klubowej, ma dziś zagwarantowane z budżetu państwa: uposażenie w wysokości 13 872 złotych miesięcznie, a do tego dietę parlamentarną w wysokości 4 335 złotych oraz ryczałt na prowadzenie biura poselskiego w wysokości 25 000 złotych miesięcznie.

Razem daje to 43 207 złotych miesięcznie na jednego posła, wypłacane przez cały czas trwania obecnej kadencji Sejmu, niezależnie od tego, w jakim klubie ostatecznie zasiądzie. Plus oczywiście tzw.kilometrówki, na których oszukuje kancelarie Sejmu i Senatu pewnie około połowy parlamentarzystów.

Dla czterdziestu posłów, którzy odeszli z PiS razem z Morawieckim, oznacza to ponad 20,7 miliona złotych rocznie samych gwarantowanych wypłat, z czego 12 milionów złotych to sam ryczałt na biura poselskie. Licząc do końca obecnej kadencji, która potrwa jeszcze kilkanaście miesięcy, suma ta może przekroczyć 27 milionów złotych.

Trzeba tu wyraźnie rozróżnić dwa zupełnie różne mechanizmy finansowe. Subwencja partyjna jest przypisana do wyniku wyborczego z 2023 roku i nie zmienia się przez odejście posłów. Zmienia się natomiast budżet klubu poselskiego w Sejmie, finansujący biuro centralne i obsługę klubu, bo ten jest liczony proporcjonalnie do bieżącej liczby jego członków.

PiS ma już zresztą za sobą poważny cios finansowy niezależny od dzisiejszego rozłamu. Po tym, jak Państwowa Komisja Wyborcza latem 2024 roku odrzuciła sprawozdanie finansowe komitetu wyborczego partii z kampanii, stwierdzając nieprawidłowości na kwotę 3,6 miliona złotych, bazowa subwencja spadła z około 25,9 miliona złotych rocznie do około 15 milionów. Całkowite przychody partii runęły w ubiegłym roku o ponad 61 procent, do 32,286 miliona złotych.

Wysokość subwencji partyjnej oblicza się według degresywnej skali określonej w ustawie o partiach politycznych: za każdy głos w przedziale do 5 proc. poparcia przysługuje 5,77 złotego, od 5 do 10 proc. 4,61 zł, od 10 do 20 proc. 4,04 złotego, od 20 do 30 proc. 2,31 zł, a powyżej 30 proc. zaledwie 87 groszy za głos. To wzór oparty na realnym wyniku PiS z 2023 roku, a kwota jest niemal identyczna z podawaną oficjalnie bazową subwencją partii, co potwierdza poprawność obliczeń.

Stosując tę samą metodologię do hipotetycznych wyników nowej partii Morawieckiego, przy ustawowym minimum wynoszącym 3 procent głosów, roczna subwencja wyniosłaby około 3,74 miliona zł. Przy wyniku 5 procent byłoby to już około 6,23 miliona złotych rocznie. Dla porównania, gdyby osłabiony rozłamem PiS uzyskał w kolejnych wyborach 20 procent poparcia, otrzymałby rocznie blisko 19,93 miliona złotych.

Rachunek ekonomiczny całej sytuacji jest więc jednoznaczny. Politycy, którzy zdecydowali się na rozłam, mają zagwarantowane dochody niezależnie od losów nowego projektu politycznego. Jeśli formacja Morawieckiego przetrwa i wejdzie do Sejmu, ci sami ludzie zaczną dodatkowo korzystać z milionów złotych subwencji państwowej.

Jeśli projekt się nie powiedzie, ich osobiste sytuacje finansowe pozostaną nienaruszone, bo wynagrodzenia poselskie nie zależą od powodzenia partyjnego przedsięwzięcia. To wyborcy, nie politycy, ponoszą w tej grze realne ryzyko: rozproszenia głosu na prawicy i możliwości, że nowa formacja w kolejnych wyborach nie przekroczy nawet ustawowego progu.