Kotula: odmowa transkrypcji małżeństw jednopłciowych będzie łamaniem prawa

Choć część urzędów już teraz dokonuje wpisów zagranicznych aktów małżeństwa do polskich rejestrów, niektóre samorządy zapowiadają, że nie będą stosować nowych rozwiązań. Takie deklaracje spotkały się z reakcją przedstawicieli rządu.

Zdaniem pełnomocniczki rządu ds. równości Katarzyny Kotuli odmowa transkrypcji zagranicznego aktu małżeństwa jednopłciowego może stanowić naruszenie obowiązującego prawa.

Transkrypcja to procedura polegająca na przeniesieniu zagranicznego aktu stanu cywilnego do polskiego rejestru. Dzięki temu dokument uzyskuje moc prawną w Polsce i może być wykorzystywany podczas załatwiania spraw urzędowych.

W ostatnich latach coraz częściej dotyczy to również małżeństw zawartych przez pary jednopłciowe w krajach, gdzie takie związki są legalne. Sprawy trafiały do sądów administracyjnych, które wielokrotnie rozstrzygały spory pomiędzy obywatelami a urzędami odmawiającymi dokonania wpisu.

W ocenie przedstawicieli rządu obecna linia orzecznicza jest jednoznaczna. Polskie sądy administracyjne wielokrotnie wskazywały, że organy państwowe powinny wykonywać prawomocne wyroki i dokonywać transkrypcji zagranicznych aktów małżeństwa.

W ostatnich latach zapadło już kilkanaście orzeczeń dotyczących wpisywania do polskich rejestrów małżeństw jednopłciowych zawartych poza granicami kraju.

Jednym z najgłośniejszych przypadków była sprawa małżeństwa zawartego w Berlinie przez polską parę, której akt został wpisany do rejestru stanu cywilnego po rozstrzygnięciu sądu. Orzeczenie to stało się ważnym punktem odniesienia dla kolejnych podobnych spraw.

Impulsem do zmian było zarówno orzecznictwo krajowych sądów, jak i decyzje instytucji europejskich. W związku z tym przygotowano nowe wzory dokumentów stanu cywilnego, które mają uwzględniać różne formy zawarcia małżeństwa.

Zmiany obejmują między innymi odpisy aktów małżeństwa oraz dokumenty wydawane przez urzędy stanu cywilnego. Celem jest dostosowanie systemu do obowiązujących wyroków i wyeliminowanie problemów technicznych, które dotychczas były wskazywane przez część urzędów.

Nowe przepisy mają wejść w życie 23 sierpnia i stworzyć jednolite zasady postępowania dla wszystkich urzędów w Polsce.

Rząd zapowiada, że po wejściu w życie nowych regulacji będzie monitorował sytuację w poszczególnych samorządach. Szczególna uwaga ma zostać zwrócona na przypadki odmowy dokonywania transkrypcji.

Według przedstawicieli administracji część urzędów już dziś realizuje takie wpisy bez większych problemów, podczas gdy inne czekają na formalne wdrożenie nowych wzorów dokumentów.

Pojawiają się jednak również deklaracje władz lokalnych sugerujące możliwość odmowy wykonywania nowych obowiązków administracyjnych. To właśnie te zapowiedzi wywołały dyskusję na szczeblu krajowym.

Rosnąca liczba składanych wniosków sprawia, że zainteresowanie procedurą transkrypcji systematycznie wzrasta. Według informacji przekazywanych przez przedstawicieli rządu w niektórych miastach liczba spraw dotyczących zagranicznych małżeństw jednopłciowych stale rośnie.

Wraz z wejściem w życie nowych regulacji można spodziewać się kolejnych wniosków oraz zwiększonego zainteresowania obywateli możliwością wpisania zagranicznych aktów małżeństwa do polskich rejestrów.

Najbliższe miesiące pokażą, czy nowe przepisy zakończą wieloletnie spory dotyczące transkrypcji małżeństw jednopłciowych, czy też staną się początkiem kolejnych sporów pomiędzy samorządami a administracją centralną.