Rusza proces o zadośćuczynienie dla Roberta Janczewskiego. „Skóry”, domaga się milionów

Robert Janczewski został zatrzymany w październiku 2017 roku i pozostawał w izolacji aż do października 2024 roku, kiedy Sąd Apelacyjny w Krakowie uniewinnił go od zarzutu zabójstwa. Teraz domaga się od Skarbu Państwa rekompensaty za siedem lat pozbawienia wolności, które – jak podnoszą jego pełnomocnicy – doprowadziły do nieodwracalnych szkód zdrowotnych i psychicznych.

"To nie jest żądanie „odszkodowania za pomyłkę”. To próba realnego zadośćuczynienia za zniszczone życie – wskazują obrońcy Janczewskiego.

Postępowanie toczy się formalnie w Katowicach, ponieważ wyrok uniewinniający wydał krakowski sąd apelacyjny, który w tej sprawie reprezentuje Skarb Państwa.

Sam wnioskodawca stawił się na rozprawie w towarzystwie trzech pełnomocników. Porusza się o kulach, co – zdaniem obrony – jest bezpośrednim skutkiem długotrwałego pobytu w areszcie.

Po przeciwnej stronie sali zasiedli przedstawicielka prokuratury oraz radca prawny reprezentujący sąd apelacyjny.

Jeszcze przed rozpoczęciem postępowania dowodowego sąd rozpoznał wniosek obrony o zabezpieczenie części roszczenia – chodziło o ok. 2,2 mln zł, czyli 10 proc. żądanej kwoty. Wniosek ten został jednak oddalony.

Sędzia Roman Kubiś powołał się na art. 749 Kodeksu postępowania cywilnego, zgodnie z którym zabezpieczenie roszczeń pieniężnych wobec Skarbu Państwa jest niedopuszczalne.

Sąd nie przychylił się także do wniosków strony przeciwnej, która domagała się odroczenia rozprawy, skierowania sprawy na posiedzenie organizacyjne oraz sprowadzenia pełnych akt głównego postępowania karnego, obecnie znajdujących się w Sąd Najwyższy.

Jak podkreślił sędzia Kubiś, do rozpoznania roszczeń nie są konieczne kompletne akta sprawy karnej, a jedynie dokumenty dotyczące tymczasowego aresztowania.

Tym samym sąd ogłosił rozpoczęcie postępowania dowodowego. Jako pierwszy świadek – w formie wideokonferencji – zeznaje matka Janczewskiego.

Pełnomocnik Roberta Janczewskiego, mec. Łukasz Chojniak, podkreśla, że jego klient przez długi czas był traktowany jako więzień szczególnie niebezpieczny.

Oznaczało to m.in. drastyczne ograniczenie kontaktów z rodziną oraz izolację, która – według obrony – zrujnowała jego zdrowie fizyczne i psychiczne.

Adwokat wskazuje że, przez lata nie miał realnej możliwości obrony, a skutki tej izolacji są nieodwracalne.

Sprawa „Skóry” od lat budzi ogromne emocje. Dotyczyła zabójstwa 23-letniej studentki Katarzyna Z., której fragmenty skóry i innych części ciała zostały pod koniec lat 90. wyłowione z Wisły. Śledztwo prowadziła wyspecjalizowana jednostka Prokuratury Krajowej w Krakowie.

W 2022 roku sąd pierwszej instancji skazał Janczewskiego na dożywocie, uznając go za sprawcę zbrodni. Dwa lata później wyrok ten został uchylony.

W październiku 2024 roku sąd apelacyjny uniewinnił Roberta Janczewskiego, podkreślając, że nie ma absolutnej pewności ani co do jego winy, ani niewinności. Zastosowano fundamentalną zasadę procesu karnego: niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść oskarżonego.

– Wyrok uniewinniający nie oznacza, że sąd jest absolutnie przekonany, że oskarżony nie popełnił tej zbrodni, którą mu zarzucono. Wyrok uniewinniający w tej sprawie zapadł, bo musiał taki zapaść wedle reguł prawa procesowego, ponieważ sąd nie jest również absolutnie przekonany, że oskarżonemu została wina udowodniona, że możemy w sposób absolutnie pewny przyjąć, że oskarżony dokonał zabójstwa pokrzywdzone – tłumaczył wówczas sędzia przewodniczący składu.

Sprawa karna wciąż formalnie się nie zakończyła. W sierpniu 2025 roku Prokuratura Krajowa wniosła kasację do Sądu Najwyższego. Obejmuje ona 23 zarzuty, w tym pięć dotyczących bezwzględnych przyczyn uchylenia orzeczenia.

Rozstrzygnięcie SN może mieć wpływ nie tylko na dalszy los sprawy karnej, ale także na proces o zadośćuczynienie, który właśnie nabiera tempa.