Jak spowolnić starzenie? Kardiolog obala mity longevity

Z profesorem rozmawiamy o zdrowym stylu życia i szukamy odpowiedzi na pytanie o to, co wpływa na długie życie. 

Medycyna długowieczności przeżywa dziś swój medialny rozkwit, ale razem z realnym postępem naukowym przyszła fala uproszczeń, suplementacyjnych cudów i technologicznej ekscytacji. Profesor Marek Postuła – kardiolog, farmakolog kliniczny i badacz procesów starzenia – nie ma wątpliwości, że wokół tej dziedziny narosło za dużo szumu.

Profesor od lat prowadzi badania nad genetyką, metabolizmem i profilaktyką chorób cywilizacyjnych. W rozmowie z Polską Agencją Prasową wyraźnie zaznaczył, że współczesna medycyna coraz precyzyjniej opisuje biologiczne mechanizmy starzenia – jednak nikomu nie wolno mylić tej wiedzy z obietnicami, których nauka dotrzymać nie może. Jeśli ktoś mówi, że przebadanie genomu odpowie na wszystkie pytania o zdrowie, to jest to bardziej reklama niż rzetelna diagnostyka – tłumaczył uczony.

Najpoważniejszym nieporozumieniem, z jakim mierzy się prof. Postuła w swojej codziennej pracy, jest mylenie długowieczności z samym przedłużaniem życia za wszelką cenę. Tymczasem współczesna gerontologia stawia sobie zupełnie inne pytanie.

Kluczowym pojęciem, które naukowiec wprowadza do rozmowy, jest tzw. kompresja chorobowości – czyli dążenie do tego, by ciężkie chorowanie skumulowało się na jak najkrótszym odcinku życia, możliwie blisko jego kresu. Niech człowiek przez większość życia pozostaje sprawny, samodzielny, aktywny intelektualnie i emocjonalnie – argumentuje profesor, wskazując, że nawet bez dramatycznego wydłużania życia można zasadniczo zmienić jego jakość. Koncentrując się na chorobach serca, cukrzycy, nowotworach i schorzeniach neurodegeneracyjnych, medycyna długowieczności celuje właśnie w te obszary, które dziś decydują o tym, jak – a nie tylko jak długo – żyjemy.

W dobie krioterapii, suplementów z egzotycznych roślin i detoksykujących kuracji z Doliny Krzemowej prof. Postuła pozostaje zdystansowany. Jak ocenia, największą i najlepiej udokumentowaną interwencją anti-aging jest decyzja, którą można podjąć bez wizyty w klinice ani wydawania tysięcy złotych.

Obok rezygnacji z używek profesor wymienia aktywność fizyczną, odpowiednią higienę snu i racjonalne odżywianie jako filary, które – choć brzmią banalnie – wciąż pozostają najskuteczniejszą tarczą przed przyspieszonym starzeniem. Styl życia, sen i ruch wyprzedzają wszelkie biotechnologiczne nowości, jeśli chodzi o faktyczny wpływ na zdrowie w perspektywie całego życia – podkreśla kardiolog. Osobno odniósł się do rosnącej liczby zachorowań na chorobę Alzheimera i inne schorzenia neurodegeneracyjne. Zaznaczył, że nawet genetyczna predyspozycja do chorowania nie jest wyrokiem – genetyka opisuje podatność, a nie przeznaczenie.

Pytany o horyzont badań nad długowiecznością, prof. Postuła wskazuje m.in. na prace nad biologicznym odmładzaniem komórek – obszar, który w ostatnich latach przyciągnął ogromne nakłady naukowe i kapitałowe. Jednak uczony natychmiast zastrzega, że żadna technologia nie może stać się celem samym w sobie. Starzenie – jak przekonuje – jest nie tylko problemem biologicznym, lecz także filozoficznym i społecznym.

Medycyna długowieczności nie ma tworzyć ludzi żyjących 140 lat pod aparaturą, lecz pomagać zachować sprawność, samodzielność i jakość życia do późnej starości – mówił profesor w rozmowie z PAP. I choć kierunek badań wskazuje na coraz głębsze ingerencje w biologię komórki, Postuła kończy rozmowę obrazem zaskakująco ludzkim i ciepłym.