AI wykrywa raka piersi nawet 6 lat przed diagnozą. Przełomowe badania w Szwecji

Odkrycie może mieć ogromne znaczenie dla przyszłości badań przesiewowych i skuteczności leczenia jednego z najczęściej diagnozowanych nowotworów u kobiet na świecie.

Badacze przeanalizowali ogromną bazę danych zawierającą blisko 90 tysięcy mammogramów wykonanych u ponad 31 tysięcy kobiet objętych programami badań przesiewowych w różnych regionach Szwecji. Do oceny obrazów wykorzystano trzy niezależne systemy sztucznej inteligencji przeznaczone do wspomagania wykrywania raka piersi.

Wyniki okazały się niezwykle interesujące. Algorytmy uzyskiwały wyższe wyniki ryzyka u kobiet, u których w późniejszych latach rozpoznano nowotwór, natomiast niskie wartości pojawiały się u pacjentek, które pozostały zdrowe.

Analiza wykazała, że około 20 procent przypadków raka piersi pozostawiało ślady możliwe do wychwycenia przez sztuczną inteligencję nawet sześć lat przed postawieniem diagnozy.

W trakcie badania każdy mammogram był oceniany również przez dwóch doświadczonych radiologów. Choć specjaliści odgrywają kluczową rolę w diagnostyce obrazowej, wyniki sugerują, że algorytmy są w stanie zauważać bardzo subtelne zmiany, które na wczesnym etapie mogą pozostawać niezauważone podczas standardowej interpretacji obrazów.

To oznacza, że sztuczna inteligencja może stać się cennym wsparciem dla lekarzy, pomagając identyfikować pacjentki wymagające dokładniejszej obserwacji znacznie wcześniej niż obecnie.

Eksperci podkreślają jednak, że AI nie ma zastępować radiologów, lecz wspierać ich pracę poprzez dostarczanie dodatkowych informacji diagnostycznych.

Jednym z najważniejszych wniosków płynących z badania jest potencjał sztucznej inteligencji do poprawy skuteczności profilaktyki nowotworowej. Im wcześniej wykryte zostaną niepokojące zmiany, tym większa szansa na szybkie wdrożenie leczenia i ograniczenie rozwoju choroby.

Wczesne ostrzeżenie generowane przez systemy AI może umożliwić częstsze kontrole, dodatkowe badania diagnostyczne oraz indywidualnie dopasowane działania profilaktyczne.

Takie podejście mogłoby szczególnie pomóc kobietom znajdującym się w grupach podwyższonego ryzyka zachorowania na raka piersi.

Naukowcy zwracają uwagę, że sztuczna inteligencja już wcześniej udowodniła swoją skuteczność w ocenie ryzyka zachorowania na raka piersi oraz identyfikowaniu pacjentek, u których nowotwór rozwijał się pomiędzy kolejnymi badaniami przesiewowymi.

Nowe badanie idzie jednak o krok dalej, pokazując możliwość wykrywania zmian obecnych na mammogramach nawet wiele lat przed wystąpieniem objawów klinicznych. To otwiera drogę do dalszych badań nad wykorzystaniem algorytmów w programach profilaktycznych na szeroką skalę.