Ochrona zdrowia to dziki zachód. Ekspertka NFZ alarmuje – system jest chory autoimmunologicznie

W rozmowie z PAP ekspertka bezlitośnie rozlicza stan polskiej służby zdrowia i ostrzega, że bez głębokiej reformy organizacyjnej kolejne miliardy wrzucone w system jedynie utrwalą jego dysfunkcje.

Fundamentalny problem polskiej ochrony zdrowia to według Gołębickiej nie brak pieniędzy, ale rozbicie systemu na niepowiązane ze sobą wyspy.

Podstawowa opieka zdrowotna, ambulatoryjna opieka specjalistyczna i szpitalnictwo funkcjonują oddzielnie — inaczej finansowane, inaczej rozliczane i pozbawione mechanizmów skutecznej współpracy.

To zdanie dobrze oddaje codzienne doświadczenie milionów Polaków, którzy miesiącami czekają na specjalistę, by dowiedzieć się, że potrzebują skierowania do kolejnego lekarza. System nie prowadzi pacjenta — zmusza go do samodzielnego nawigowania przez labirynt wzajemnie nieskoordynowanych placówek.

Gołębicka sięga po bardzo trafną metaforę medyczną, opisując relacje między poszczególnymi uczestnikami systemu. 

Wymienia konkretne fronty tego konfliktu: lekarze przeciw lekarzom, POZ przeciw szpitalom, publiczni przeciw prywatnym.

System przypomina „zbiór plemion" walczących o wpływy, kontrakty i bezpieczeństwo finansowe — oceniła Gołębicka. Przeciążenie służby zdrowia nie łagodzi tych napięć — wręcz je wzmacnia. Im mniej zasobów do podziału, tym brutalniejsza walka o nie. I tym bardziej pacjent schodzi na drugi plan, stając się problemem do przekazania dalej, a nie człowiekiem, któremu system ma służyć.

Gołębicka stawia tezę, która może irytować polityków chętnie ogłaszających kolejne rekordy wydatków na zdrowie. Bez uporządkowania procesów, odpowiedzialności i modelu organizacyjnego „dosypywanie pieniędzy" może jedynie utrwalać istniejące dysfunkcje — podkreśla ekspertka.

Krytykuje też obecny model finansowania świadczeń — najlepiej wynagradzane są procedury wysokospecjalistyczne, podczas gdy oddziały internistyczne, geriatria i psychiatria cierpią na chroniczne problemy kadrowe. Wyzwaniem nie jest już wyłącznie liczba lekarzy, lecz efektywne wykorzystanie ich czasu pracy — duża część obowiązków mogłaby zostać przejęta przez systemy cyfrowe i rozwiązania oparte na sztucznej inteligencji.

AI jako wsparcie przy zarządzaniu kolejkami, analizie badań i prowadzeniu pacjenta przez system to jedno z nielicznych realnych „światełek w tunelu", jakie Gołębicka widzi dla polskiej ochrony zdrowia. Ale ostrzega też przed tym, co dzieje się już teraz:

„Mam wrażenie, że jesteśmy na bardzo niebezpiecznej ścieżce, ten system przypomina »dziki zachód«, gdzie wszyscy walczą ze wszystkimi i nikt nikomu nie ufa" — powiedziała PAP ekspertka.