Tusk zapowiada Mur Pamięci ofiar zbrodni wołyńskiej i ofiar wojen XX wieku w Ukrainie

11 lipca w Polsce obchodzony jest Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Ludobójstwa dokonanego przez ukraińskich nacjonalistów na obywatelach II Rzeczypospolitej.

Data upamiętnia moment, w którym doszło do fali mordów na Polakach, stanowiący kulminacyjny punkt rzezi wołyńskiej. Tego dnia oddziały UPA zaatakowały około 150 miejscowości na Wołyniu, choć według części źródeł liczba ta wynosiła 99. W niektórych atakach, dobrowolnie lub pod przymusem, brała udział także ukraińska ludność cywilna.

Premier w nagraniu opublikowanym na platformie X określił zbrodnię wołyńską jako ludobójstwo dokonane przez ukraińskich nacjonalistów na Polakach i obywatelach polskich innych narodowości.

Podkreślił, że zamordowani nie mogą pozostać bezimienni ani pozbawieni godnego pochówku, a pamięć o nich stanowi wspólny obowiązek wobec ich rodzin, narodu i państwa.

Jak zaznaczył, jako szef rządu doprowadził do wznowienia po latach poszukiwań i ekshumacji ofiar zbrodni wołyńskiej oraz innych Polaków poległych na Ukrainie w XX wieku, których szczątki wciąż czekały na godny pochówek.

Zdaniem premiera każda z ofiar zasługuje na to, by jej imię i nazwisko zostało ocalone od zapomnienia. Dlatego w stolicy stanie mur z wiecznym ogniem, na którym znajdą się dane każdej odnalezionej i zidentyfikowanej osoby.

Tusk zastrzegł jednocześnie, że pamięć nie może stać się narzędziem nienawiści, a odpowiedzią na nacjonalizm nie powinien być kolejny nacjonalizm. Jak dodał, prawda i pamięć mają służyć budowaniu przyszłości wolnej od pogardy.

Premier przypomniał, że pokojowa Europa powstała po II wojnie światowej dzięki gotowości do nazywania faktów wprost, a każdy, kto chce należeć do tej wspólnoty, musi zaakceptować prawdę historyczną. Podkreślił też wspólną odpowiedzialność Polski, Ukrainy i całej Europy za bezpieczeństwo przyszłych pokoleń, opartą na solidarności, prawdzie i pamięci.

Warszawski mur dołączy do istniejących już form upamiętnienia, wśród nich powstającego od 2023 roku Muzeum Pamięci Ofiar Rzezi Wołyńskiej w Chełmie oraz pomników w Lublinie, Gdańsku, Gdyni czy Krakowie. Według szacunków historyków w wyniku zbrodni wołyńskiej zginęło około 100 tysięcy Polaków, głównie kobiet, dzieci i osób starszych.