Rząd Pétera Magyara chce odbudować relacje z Polską. Ekspert Miklós Mitrovits w wywiadzie dla PAP

Pytany o obecny stan stosunków polsko-węgierskich po zmianie rządu w Budapeszcie, Mitrovits nie ma wątpliwości, że najgorszy okres w tych relacjach należy już do przeszłości.

Jak zaznacza, nowy rząd węgierski w ciągu zaledwie trzech miesięcy udowodnił swoimi działaniami, że priorytetem jest powrót Węgier do głównego nurtu integracji europejskiej oraz wzmocnienie współpracy regionalnej w Europie Środkowej.

Za wyraźny sygnał nowej polityki Budapesztu Mitrovits uznaje pierwszą oficjalną wizytę premiera Pétera Magyara w Polsce w dniach 19-20 maja, podczas której towarzyszyła mu niemal połowa składu rządu.

Następnie premier Magyar gościł na Węgrzech szefów rządów i ministrów spraw zagranicznych państw Grupy Wyszehradzkiej, a ostatnio oficjalną wizytę w Warszawie złożyła również przewodnicząca Zgromadzenia Narodowego Węgier, Ágnes Forsthoffer.

Zapytany, czy można już mówić o nowym rozdziale w historycznym sojuszu polsko-węgierskim, Mitrovits odpowiada zdecydowanie twierdząco.

Dodaje, że zniknęły wcześniejsze uprzedzenia wobec węgierskich przedsiębiorców i kapitału, a Węgry stały się krajem, którym warto się interesować i w który warto inwestować.

Mitrovits odniósł się również do dobrych relacji osobistych między premierami Péterem Magyarem a Donaldem Tuskiem. Jego zdaniem dobre relacje szefów rządów ułatwiają współpracę na wielu poziomach, w tym przy konkretnych projektach infrastrukturalnych Grupy Wyszehradzkiej, takich jak budowa linii kolei dużych prędkości Warszawa-Budapeszt czy dywersyfikacja dostaw energii poprzez import LNG przez terytorium Polski.

Ekspert wskazuje też, że zaufanie między przywódcami sprzyja wspólnej walce z dezinformacją oraz koordynacji działań wobec wyzwań związanych z trwającą wojną.

Pytany o obszary ściślejszej współpracy w ramach Unii Europejskiej, w tym w kontekście przyszłego budżetu na lata 2028-34, Mitrovits wskazuje na wspólny interes obu krajów w utrzymaniu funduszy spójności, mimo imponującego rozwoju gospodarczego, jaki Polska i Węgry osiągnęły w ostatnich dwóch dekadach.

Postuluje również intensyfikację współpracy naukowej, między innymi poprzez tworzenie polsko-węgierskich, a nawet wyszehradzkich konsorcjów naukowych ubiegających się o granty z programów ERC i Horizon Europe.

Odnosząc się do kwestii negocjacji akcesyjnych Ukrainy z Unią Europejską, Mitrovits jasno przedstawia stanowisko rządu w Budapeszcie.

Jak dodaje, poparcie Węgier uzależnione jest od pełnego zagwarantowania praw społeczności węgierskiej na Zakarpaciu, w tym praw językowych, edukacyjnych i kulturalnych.

Mitrovits tłumaczy też, dlaczego Budapeszt sprzeciwia się jednoczesnemu otwarciu wszystkich sześciu klastrów negocjacyjnych z Ukrainą, mimo apelu prezydenta Wołodymyra Zełenskiego skierowanego na początku lipca w Dublinie do szefów rządów Polski i Węgier.

Jak wyjaśnia ekspert, otwarcie wszystkich klastrów naraz oznaczałoby faktyczne przyspieszenie procesu akcesyjnego, czemu Budapeszt się sprzeciwia, a dodatkowo stanowiłoby niekorzystny sygnał dla państw Bałkanów Zachodnich, które od lat czekają na członkostwo w standardowej procedurze.

Na koniec rozmowy Mitrovits odniósł się do zapowiadanej na wrzesień wizyty byłego premiera Viktora Orbána w Polsce.

"Patrząc na obecną sytuację polityczną na Węgrzech, nie jestem przekonany, że jesienią Viktor Orbán będzie jeszcze liczącym się aktorem politycznym" – ocenia ekspert, wskazując na trwające zmiany konstytucyjne, które mają odebrać Orbánowi możliwość pełnienia funkcji posła czy premiera. Jak zaznacza, sam Orbán nie wypowiada się na temat swoich planów na przyszłość, co utrudnia jednoznaczną ocenę jego dalszych zamiarów.