Wyrok TSUE w sprawie WIBOR. Kluczowa decyzja dla kredytobiorców

Jednocześnie TSUE stwierdził, że bank nie ma obowiązku szczegółowego wyjaśniania metodologii ustalania tego wskaźnika.

Wyrok zapadł w odpowiedzi na pytania prejudycjalne skierowane przez Sąd Okręgowy w Częstochowie. Sprawa dotyczyła umowy kredytu mieszkaniowego ze zmiennym oprocentowaniem, zawartej w sierpniu 2019 roku pomiędzy bankiem a konsumentem. Sąd krajowy powziął wątpliwości, czy postanowienia odnoszące się do WIBOR mogą być badane pod kątem nieuczciwości na gruncie unijnej dyrektywy o nieuczciwych warunkach w umowach konsumenckich.

W szczególności pytano, czy brak szczegółowej informacji o sposobie ustalania WIBOR-u może skutkować uznaniem takiej klauzuli za niedozwoloną.

Trybunał jednoznacznie przesądził, że wymóg przejrzystości nie oznacza obowiązku przekazywania konsumentowi technicznych i szczegółowych danych o metodologii wskaźnika referencyjnego. Zdaniem TSUE wystarczające jest, aby konsument był w stanie zrozumieć ekonomiczne konsekwencje zastosowania zmiennego oprocentowania opartego na takim wskaźniku.

Najistotniejsze wnioski z orzeczenia są następujące:

• sama obecność WIBOR-u w umowie nie przesądza o jej nieuczciwym charakterze,

• bank nie musi ujawniać pełnych mechanizmów ustalania wskaźnika,

• kluczowe znaczenie ma zgodność wskaźnika z obowiązującymi przepisami unijnymi.

TSUE przypomniał, że WIBOR funkcjonuje w ramach kompleksowych regulacji unijnych, które określają zasady jego tworzenia, nadzoru i kontroli. Przestrzeganie tych reguł jest monitorowane przez właściwe organy krajowe.

Oznacza to, że jeśli wskaźnik referencyjny jest zgodny z prawem UE, to klauzula umowna, która się do niego odwołuje, co do zasady nie narusza interesów konsumenta. Tylko w wyjątkowych okolicznościach – np. przy dodatkowych niejasnościach lub wprowadzaniu klienta w błąd – możliwa byłaby odmienna ocena.

Orzeczenie TSUE może mieć istotny wpływ na toczące się i przyszłe spory sądowe dotyczące kredytów opartych na WIBOR-ze. Wyraźnie osłabia ono argumentację opartą wyłącznie na kwestionowaniu samego wskaźnika, bez wykazania dodatkowych naruszeń po stronie banku.