Najem krótkoterminowy w sezonie bez zmian. Polska czeka na ustawę

Bruksela uchwaliła, Warszawa pracuje, a Zakopane czeka. Sezon letni zbliża się wielkimi krokami, a przedsiębiorcy turystyczni chcą wiedzieć jedno: czy od maja coś się dla nich zmieni. Odpowiedź jest prostsza, niż się wydaje.

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2024/1028 dotyczące krótkoterminowego najmu lokali mieszkalnych zaczęło obowiązywać 20 maja we wszystkich państwach członkowskich jednocześnie i bez wyjątków.

Nowe przepisy nakładają na platformy rezerwacyjne oraz właścicieli obiektów turystycznych obowiązek posługiwania się numerami identyfikacyjnymi – rozwiązanie, które ma usprawnić zbieranie danych o rynku najmu i ograniczyć szarą strefę. Problem polega na tym, że samo rozporządzenie to dopiero połowa układanki. Druga połowa – krajowe przepisy wykonawcze – w Polsce wciąż czeka na uchwalenie.

Wiceminister sportu i turystyki Ireneusz Raś jednoznacznie wyjaśnił, że do czasu wejścia w życie polskiej ustawy unijne sankcje przewidziane w rozporządzeniu STR nie będą stosowane. Swoje stanowisko przekazał władzom Zakopanego, które zwróciły się do ministerstwa po tym, gdy lokalni przedsiębiorcy zaczęli zasypywać ratusz pytaniami i wyrazami niepokoju.

Burmistrz Zakopanego Łukasz Filipowicz nie ukrywa, że sygnały z rynku dotarły do niego wyraźnie i w dużej liczbie. Właściciele pensjonatów, kwater prywatnych i apartamentów wynajmowanych przez platformy internetowe obawiali się przede wszystkim jednego scenariusza: że od 20 maja duże portale rezerwacyjne zaczną wymagać numerów, których jeszcze nie można uzyskać, blokując tym samym oferty na kluczowy sezon letni.

Zakopane jest jednak wyjątkowo dobrze przygotowane na nowe realia – samorząd prowadzi ewidencję około 3300 obiektów noclegowych, w tym hoteli, pensjonatów i kwater prywatnych, które mają zostać automatycznie zsynchronizowane z Centralnym Wykazem Turystycznych Obiektów Noclegowych. Miasto wystąpiło już o dostęp do systemu, a burmistrz Filipowicz zapewnia, że ponowna rejestracja nie będzie konieczna. Każdy obiekt dostanie numer bez dodatkowych formalności ze strony właściciela.

Filipowicz po rozmowach z wiceministrem Rasiem wyszedł z jednym wnioskiem, który przekazał zakopiańskim przedsiębiorcom: zmiany nie przyjdą gwałtownie i nie uderzą w trwający właśnie sezon. Ministerstwo Sportu i Turystyki zadeklarowało, że wyda szczegółowe wytyczne oraz przedstawi harmonogram wdrożenia nowych obowiązków w formie czytelnej mapy działań.

Resort podkreślił jednocześnie, że część kompetencji leży już teraz po stronie samorządów. Wójtowie, burmistrzowie i prezydenci miast mogą już dziś nadawać numery identyfikacyjne obiektom wpisanym do ewidencji innych obiektów świadczących usługi hotelarskie – w tym apartamentom i mieszkaniom wynajmowanym za pośrednictwem platform takich jak Airbnb czy Booking.com. 

Ministerstwo zaznaczyło jednak wyraźnie, że jego stanowisko ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi wiążącej interpretacji prawa.

Projekt nowelizacji ustawy o usługach hotelarskich, oznaczony jako UC135, trafił już do sejmowej komisji kultury fizycznej, sportu i turystyki. Gdy ustawa wejdzie w życie, zmieni reguły gry dla całego rynku najmu krótkoterminowego w Polsce. Samorządy będą zobowiązane do prowadzenia ewidencji takich usług w dedykowanym systemie informatycznym, a za brak wpisu grozić będą kary sięgające 50 tysięcy złotych.

Projekt zakłada również, że rady gmin zyskają możliwość ustalania szczegółowych zasad prowadzenia najmu krótkoterminowego na swoim terenie, a w budynkach wielorodzinnych konieczna będzie zgoda wspólnoty lub spółdzielni mieszkaniowej. To ostatnie rozwiązanie od dawna postulowali mieszkańcy kamienicowych miast, którzy skarżyli się na przekształcanie całych klatek schodowych w de facto hotele.

Zanim jednak nowe przepisy wejdą w życie, rynek – i Zakopane – mają przed sobą jeszcze jeden spokojny sezon na dotychczasowych zasadach.