Iran proponuje USA nowe porozumienie. Cieśnina Ormuz i atom kluczowe

Inicjatywa została przekazana przez szefa irańskiej dyplomacji Abbas Aragczi podczas rozmów w Islamabadzie. W negocjacje zaangażowani byli mediatorzy z kilku państw regionu, w tym Pakistanu, Egiptu, Turcji i Kataru. Nowa koncepcja ma pozwolić na szybkie obniżenie napięcia, bez konieczności natychmiastowego rozstrzygania najbardziej spornych kwestii.

Według źródeł zbliżonych do negocjacji, rozmowy utknęły w martwym punkcie głównie z powodu różnic w podejściu do programu atomowego Iranu. Władze w Teheranie nie są zgodne co do tego, jak daleko powinny pójść ustępstwa wobec żądań Stanów Zjednoczonych.

USA oczekują, aby Iran zawiesił wzbogacanie uranu na co najmniej 10 lat oraz wywiózł zgromadzone zasoby poza kraj. Dla części irańskiego kierownictwa są to warunki trudne do zaakceptowania.

To właśnie dlatego Teheran chce najpierw skupić się na kwestiach militarnych i gospodarczych.

Nowa propozycja zakłada, że w pierwszej kolejności strony uzgodnią długoterminowe zawieszenie broni lub nawet trwałe zakończenie konfliktu. Kluczowe znaczenie ma także zniesienie blokady morskiej i przywrócenie żeglugi przez cieśninę Ormuz, jeden z najważniejszych szlaków transportu ropy naftowej na świecie.

Dopiero po osiągnięciu stabilizacji miałby rozpocząć się drugi etap rozmów – negocjacje dotyczące programu nuklearnego.

Takie podejście ma zmniejszyć napięcie i stworzyć warunki do bardziej kompleksowych ustaleń w przyszłości. Jednocześnie budzi ono wątpliwości po stronie amerykańskiej, ponieważ ogranicza możliwości wywierania presji.

Administracja Donald Trump oficjalnie potwierdziła otrzymanie propozycji, jednak nie ujawnia swojego stanowiska. Rzeczniczka Białego Domu Olivia Wales podkreśliła: 

Dodała również, że dla USA kluczowe pozostaje bezpieczeństwo i niedopuszczenie do powstania irańskiej broni nuklearnej. 

Według analityków przyjęcie irańskiej propozycji mogłoby oznaczać utratę części narzędzi nacisku przez Waszyngton. Zniesienie blokady i zakończenie konfliktu zmieniłoby układ sił przed dalszymi negocjacjami.

Obecnie obowiązuje zawieszenie broni, które trwa od 8 kwietnia. Przyszłość rozmów pozostaje jednak niepewna, a decyzje obu stron mogą mieć wpływ na stabilność całego regionu.