Wybory parlamentarne na Węgrzech: opozycja z szansą na zwycięstwo

Krajobraz polityczny nad Dunajem uległ ostatnio gwałtownym przeobrażeniom. Nadchodzące wybory parlamentarne na Węgrzech zapowiadają się na najbardziej zacięte starcie, jakiego nie oglądaliśmy tu od ponad dekady. Hegemonia Fideszu, trwająca nieprzerwanie od 2010 roku, po raz pierwszy jest realnie zagrożona. Zamiast przewidywalnego zwycięstwa partii rządzącej, mamy do czynienia z zaciętą walką o każdy głos. Społeczeństwo jest wyraźnie zmęczone dotychczasową polityką, co widać w rozmowach na ulicach i nastrojach panujących w kraju. Wysokie koszty życia, problemy w usługach publicznych i liczne afery sprawiły, że poparcie dla władzy przestało być oczywistością, a potrzeba zmiany stała się powszechna.

Głównym sprawcą tego zamieszania jest Peter Magyar. Lider partii Tisza w krótkim czasie zbudował ruch, który stał się prawdziwą alternatywą dla obecnego układu. Jego przewaga nad dawnymi liderami antyrządowymi polega na biografii – jako były polityk Fideszu, Magyar doskonale orientuje się w metodach działania obozu władzy. Potrafi celnie punktować błędy popełniane przy rządach Viktora Orbana, a każdy kolejny skandal korupcyjny wykorzystuje do mobilizacji wyborców. Jego przekaz jest prosty i trafia do konserwatywnego elektoratu – zamierza odbić ojczyznę z rąk polityków, którzy oderwali się od rzeczywistości. Dzięki temu opozycyjna partia Tisza szybko stała się główną siłą opozycyjną, detronizując tradycyjne ugrupowania i przejmując ich wyborców.

Reakcja obozu rządzącego jest widoczna gołym okiem. Rząd stara się za wszelką cenę odzyskać inicjatywę. Premier Orban i jego ministrowie postawili na rozbudowane programy socjalne. Wypłaty dodatkowych świadczeń i ulgi podatkowe mają przekonać wahających się wyborców, jednak w obliczu inflacji te metody są mniej skuteczne niż dawniej. Rządzący sięgają też po agresywne narzędzia propagandowe. Publiczne media prowadzą intensywną kampanię przeciwko liderowi opozycji, próbując go zdyskredytować w oczach opinii publicznej. Mimo to rywal Orbana utrzymuje wysokie poparcie, a jego spotkania w terenie przyciągają tłumy. Choć formalna kampania wyborcza ma swoje ramy prawne, polityczne starcie trwa w najlepsze. Każdy polityk partii władzy musi teraz walczyć o zaufanie w swoim okręgu, co wcześniej nie było konieczne.

Najnowsze sondaże potwierdzają trwałą zmianę układu sił. Dają one partii Tisza przewagę kilku punktów procentowych nad Fideszem. To główne źródło nerwowości w szeregach władzy. Wyborcy szukają wolności i uczciwości, co przekłada się na masowy przepływ głosów. Choć Orban wciąż dysponuje administracją państwową i sejmową większością, utracił monopol na narrację. Obywatele coraz wyraźniej dostrzegają, że stoją przed nimi realne możliwości wyboru zupełnie innej drogi politycznej. Całe Węgry w napięciu czekają na ostateczny wyborczy wynik, a czasu do decydującego głosowania jest coraz mniej. Magyar głośno zapowiada twardą walkę o pełne zwycięstwo oraz rozliczenie lat nadużyć. Opozycja zyskała wreszcie wyrazistego przywódcę, a te wybory parlamentarne zdefiniują przyszłość państwa na długie lata. Partia rządząca została zepchnięta do głębokiej defensywy. To Tisza i jej lider dyktują dziś warunki debaty publicznej, podczas gdy procent społecznego poparcia dla zmian niezmiennie utrzymuje się na wysokim poziomie.

Konflikt na linii Budapeszt – Bruksela przestał być już dawno abstrakcyjną grą dyplomatyczną, interesującą jedynie ekspertów od prawa międzynarodowego. Pod koniec 2025 roku stał się on namacalną rzeczywistością gospodarczą, uderzającą bezpośrednio w portfele zwykłych obywateli. Zamrożenie funduszy, które trwa już od dłuższego czasu, doprowadziło do sytuacji, w której węgierska gospodarka dusi się z braku inwestycji publicznych. Mowa tu o miliardach euro z Krajowego Planu Odbudowy oraz funduszy spójności. Te pieniądze leżą zablokowane na kontach Komisji Europejskiej, zamiast pracować na budowach dróg, modernizacji upadających szpitali czy transformacji energetycznej. Brak tych środków to nie tylko statystyki – to konkretne firmy, które tracą płynność, i miejsca pracy, które znikają.

Główną przyczyną tego stanu rzeczy jest uporczywy spór o praworządność przy obecnych rządach Viktora Orbana. Unijni urzędnicy przyjęli twardy kurs – pieniądze popłyną dopiero po wprowadzeniu reform. Dopóki Budapeszt nie zagwarantuje pełnej niezależności sądownictwa, nie usprawni walki z korupcją na najwyższych szczeblach i nie wycofa się z przepisów uderzających w organizacje pozarządowe, przelewy nie zostaną wznowione. Symbolem tego konfliktu stała się w ostatnim czasie ustawa o obronie suwerenności. Powołany na jej mocy urząd, który w teorii ma tropić obce wpływy, w praktyce stał się narzędziem politycznym. Dla zachodnich partnerów jest to dowód na to, że Węgry oddalają się od standardów demokratycznych.

Obóz władzy stara się narzucić własną interpretację rzeczywistości, przedstawiając spór z Unią Europejską jako walkę o tożsamość narodową. W rządowej narracji słyszymy o „brukselskim dyktacie” i spisku elit. Premier przekonuje, że blokada środków to kara za niezależną politykę migracyjną. Jednak ta retoryka, choć wciąż trafia do najtwardszego elektoratu, zaczyna tracić moc oddziaływania na szersze masy. Ludzie widzą, jak szybko rozwijają się sąsiedzi – Rumunia czy Chorwacja, którzy potrafią korzystać ze wspólnotowego wsparcia. Widzą też rosnące ceny w swoich sklepach i słabnącą walutę. Coraz trudniej jest im uwierzyć, że winny jest cały świat, tylko nie ich własny rząd.

W tym krajobrazie opozycyjna partia Tisza prezentuje podejście radykalnie odmienne. Peter Magyar uczynił z normalizacji stosunków z Europą jeden z priorytetów. Jego plan jest prosty – zmiana władzy oznacza natychmiastowe spełnienie warunków i odblokowanie strumienia pieniędzy. Lider opozycji zapowiada szybkie wdrożenie reform, w tym przywrócenie niezależności prokuratury i przystąpienie kraju do Prokuratury Europejskiej. Przekonuje rodaków, że bycie dumnym obywatelem nie stoi w sprzeczności z byciem szanowanym członkiem wspólnoty. Hasło „odbudować Węgry” w jego ustach oznacza powrót do głównego nurtu cywilizacji zachodniej, a nie dryfowanie na peryferie.

Argument finansowy łączy się tu także z kwestią bezpieczeństwa. Opozycja punktuje hipokryzję władzy, która atakuje Zachód, jednocześnie szukając drogich pożyczek na Wschodzie. Magyar, korzystając ze swojego doświadczenia (również na forum Parlamentu Europejskiego), prezentuje się jako polityk zdolny do dialogu, a nie tylko do wetowania wspólnych decyzji. Stawka jest wysoka, bo ważą się losy nowego budżetu UE. Państwem postrzeganym jako „czarna owca” nikt nie chce się dzielić, a ryzyko trwałej marginalizacji jest ogromne. Dla wyborców wizja powrotu do europejskiej normalności jest jednym z najsilniejszych motywów, by pójść do urn.

Odpowiedź na to pytanie wyznacza dziś rytm życia publicznego nad Dunajem. Zgodnie z kalendarzem konstytucyjnym kadencja obecnego Zgromadzenia Narodowego dobiega końca, co oznacza, że obywatele pójdą do urn wiosną przyszłego roku. Wybory parlamentarne na Węgrzech odbędą się w kwietniu 2026 roku. Choć prezydent nie ogłosił jeszcze oficjalnego terminu, tradycja polityczna i przepisy prawa wskazują niemal jednoznacznie na drugą niedzielę miesiąca. Analitycy i sztaby wyborcze zakreślili w kalendarzach dzień 12 kwietnia. To właśnie wtedy rozstrzygnie się, w którą stronę skręci państwo. Stawka jest potężna, a atmosfera gęstnieje z każdym tygodniem.

System wyborczy, w jakim zmierzą się rywale, jest mechanizmem skomplikowanym i bezlitosnym. W parlamencie zasiada 199 deputowanych, ale klucz do rządzenia leży w 106 okręgach jednomandatowych. Pozostała część mandatów dzielona jest z list krajowych, jednak to bezpośrednie starcia w regionach decydują o tym, kto utworzy rząd. Specyfika tego rozwiązania polega na zasadzie „zwycięzca bierze wszystko”. W okręgu nie ma drugiej tury – wystarczy jeden głos przewagi nad konkurentem, by zgarnąć całą pulę. W przeszłości ta ordynacja, skrojona przez Fidesz, premiowała partię o największym, zdyscyplinowanym elektoracie, karząc rozdrobnionych oponentów.

Sytuacja zmieniła się jednak diametralnie. Tym razem naprzeciw kandydata władzy stanie jeden silny reprezentant, jakiego wystawi partia Tisza. Peter Magyar doskonale rozumie matematykę wyborczą. Wie, że zwycięstwo nie zależy od poparcia w modnych dzielnicach Budapesztu, ale od wyników w Miszkolcu, Debreczynie czy mniejszych gminach. Dlatego strategia jego ruchu skupia się na znalezieniu w każdym ze 106 okręgów ludzi, którzy są w stanie rzucić wyzwanie lokalnym baronom Fideszu. To tytaniczna praca w terenie, ale determinacja zmian jest ogromna. Jeśli opozycja zdoła odbić prowincję, los obecnej ekipy będzie przesądzony.

Przed nami cztery miesiące niezwykle intensywnej rywalizacji. Choć oficjalna kampania wyborcza ma swoje ramy czasowe, polityczna wojna trwa już w najlepsze. Styczeń, luty i marzec będą czasem totalnej mobilizacji. Rządzący z pewnością użyją wszystkich zasobów – od mediów publicznych po administrację – by zniechęcić wyborców konkurencji. Możemy spodziewać się ostrej retoryki i prób dyskredytacji. Z drugiej strony, Magyar stawia na entuzjazm, wielkie wiece i bezpośredni kontakt z ludźmi, co przynosi mu rosnące słupki poparcia. Każdy polityk walczący o reelekcję czuje presję, jakiej nie było od lat.

Sondaże z końca 2025 roku dają powody do nerwowości w obozie władzy. Wskazują one, że partia Tisza prowadzi z poparciem sięgającym niemal połowy zdecydowanych wyborców, wyprzedzając Fidesz.