Kleszcze Hyalomma w Polsce. Lekarz ostrzegaja przed nowym zagrożeniem

Najważniejszy problem polega na tym, że naukowcy nie wiedzą, czy dorosłe osobniki trafiają do kraju wyłącznie dzięki ptakom migrującym z Afryki, czy też zaczęły się już tu rozwijać. Kluczowe byłoby odnalezienie młodych form, jednak – jak zaznacza ekspertka – „młode stadia są mikroskopijne i praktycznie niewidoczne w terenie”. To sprawia, że badania przypominają pracę detektywistyczną.

Największą różnicą między Hyalomma a rodzimymi gatunkami jest sposób zachowania. W przeciwieństwie do powszechnego w Polsce Ixodes ricinus, który czeka na żywiciela, nowe kleszcze są aktywne i potrafią się przemieszczać.

Co więcej, potrafią pokonywać kilka metrów w ciągu kilku sekund. Badaczka przyznała: „Tak, i to naprawdę szybko”, opisując sytuacje z badań terenowych, kiedy kleszcze reagowały na drgania podłoża i dosłownie „nadbiegały z różnych stron”.

Najważniejszy wniosek jest jednoznaczny: te kleszcze są znacznie bardziej aktywne i trudniejsze do uniknięcia niż gatunki, do których przywykliśmy.

Dotychczas Hyalomma znajdowano w różnych częściach kraju, m.in. na Śląsku, w Wielkopolsce, a nawet na Mazurach. To pokazuje, że ich obecność może być bardziej rozproszona, niż początkowo zakładano. Pojawiały się zarówno na zwierzętach gospodarskich, jak i w domach – najczęściej przynoszone przez psy.

Charakterystyczny wygląd tych kleszczy ułatwia ich rozpoznanie. Są wyraźnie większe od rodzimych gatunków – osiągają około centymetra długości, a po napiciu nawet dwa centymetry. Wyróżniają je także długie, prążkowane odnóża. Co istotne, są bardzo ruchliwe – zdarzały się przypadki osobników chodzących po dywanie.

Najważniejsze jest to, że nie są bierne. Mogą aktywnie przemieszczać się w otoczeniu i szukać żywiciela.

Najwięcej obaw budzi możliwość przenoszenia groźnych chorób. Prof. Bajer wskazuje na poważne ryzyko: „Największe obawy budzi krymsko-kongijska gorączka krwotoczna”. To ciężka choroba wirusowa, która może mieć śmiertelny przebieg. Na szczęście dotychczas nie wykryto jej w kleszczach znalezionych w Polsce.

Nie oznacza to jednak braku zagrożeń.

Bakterie te wywołują gorączki plamiste, które choć zazwyczaj nie są śmiertelne, mogą mieć uciążliwy przebieg.

Początek ewentualnej infekcji może być mylący. 

Dopiero później mogą wystąpić poważniejsze objawy, związane m.in. z zaburzeniami krzepnięcia krwi.

Najważniejsza rekomendacja ekspertów jest prosta: w przypadku znalezienia nietypowego kleszcza nie należy go niszczyć. Najlepiej zabezpieczyć go w szczelnym pojemniku i zgłosić specjalistom. Dzięki temu możliwe będzie lepsze monitorowanie zasięgu tych niecodziennych i wciąż słabo poznanych pasożytów.