USA szykują armię na wojnę z Chinami – co z Polską? Analiza eksperta OSW

Jacek Tarociński z Ośrodka Studiów Wschodnich, autor raportu „Czy kołdra jest za krótka? Reformy i modernizacja Sił Zbrojnych USA", w rozmowie z PAP tłumaczy, jak głęboka jest ta transformacja i co oznacza dla Europy.

Przez dwie pierwsze dekady XXI wieku armia amerykańska była budowana pod konkretny typ konfliktu — nieregularny, rozproszony, prowadzony w terenie zurbanizowanym lub górzystym przeciwko nieuchwytnym bojownikom.

Ekspert przypomina, że model małych, samodzielnych oddziałów działał w tamtych warunkach świetnie. Problem polega na tym, że Chiny to zupełnie inny przeciwnik — dysponujący brygadami i dywizjami pancernymi, flotą, lotnictwem i bronią precyzyjną.

Zwrot strategiczny był przygotowywany latami, ale ogłoszony publicznie dopiero pod koniec pierwszej kadencji Trumpa w 2021 roku. Oznacza powrót do dywizji jako głównej jednostki taktycznej, odbudowę roli korpusów i myślenie kategoriami wielkoskalowego starcia zbrojnego, a nie punktowych operacji antyterrorystycznych.

Każdy z pięciu rodzajów sił zbrojnych USA przechodzi własną transformację, choć z różnym skutkiem. Wojska Lądowe wracają do sprawdzonych struktur dywizyjnych, a jednocześnie stawiają na mobilność — do jednostek trafia pojazd ISV, Infantry Squad Vehicle.

Korpus Piechoty Morskiej przeszedł transformację w kierunku działań zwiadowczo-rozpoznawczych. Siły Kosmiczne to prestiżowy projekt obecnej administracji, choć ekspert OSW przyznaje bez ogródek, że wiele inwestycji i projektów pozostaje na razie jedynie teorią nieprzekutą w praktyczne rozwiązania. Najgorzej w tym zestawieniu wypada Marynarka Wojenna.

Lata niedoinwestowania odbiły się nie tylko na stanie okrętów, ale przede wszystkim na potencjale przemysłowym — USA mają po prostu za mało stoczni, by budować i naprawiać jednostki w tempie, które nie uszczupli zdolności całej floty.

Modernizacja armii to nie tylko kwestia strategii i pieniędzy — to również pole starć między Pentagonem a Kongresem. Dobrym przykładem jest samolot rozpoznawczy Boeing E-3 AWACS. Administracja Trumpa chciała go całkowicie wycofać, argumentując, że jest zbyt wrażliwy na zniszczenie, a jego zadania mogą przejąć Siły Kosmiczne.

Kongres zablokował tę decyzję i nakazał zakup pięciu kolejnych maszyn nowej generacji E-7 — co wywołało poważne spięcia między senatorami a sekretarzem obrony Pete'em Hegsethem. Podobna historia dotyczy szturmowca A-10, lubianego przez żołnierzy piechoty za skuteczność w akcjach wsparcia i ewakuacji.

Mimo tych napięć Tarociński podkreśla, że US Air Force pozostaje najsilniejszymi siłami powietrznymi świata. Jako dowód wskazuje skalę operacji na Bliskim Wschodzie:

Dla Europy — w tym dla Polski — ten strategiczny zwrot ma bezpośrednie konsekwencje. Priorytetem dla amerykańskich planistów jest region Indo-Pacyfiku, co oznacza, że Europa traci na znaczeniu w kalkulacjach dotyczących rozmieszczenia sił.

Tarociński zaznacza jednak, że nowa struktura dywizji zachowuje zdolność do delegowania pojedynczych brygadowych zespołów bojowych na potrzeby rotacyjnej obecności w Polsce, państwach bałtyckich czy Rumunii.

To ważna informacja w kontekście ostatnich doniesień o opóźnieniu rotacji brygady pancernej z Teksasu do Polski — decyzja ta idealnie wpisuje się w logikę opisywaną przez eksperta OSW. Armia USA jest w połowie drogi: część jednostek jest już gotowa do pełnoskalowego konfliktu, część wciąż nosi piętno epoki antyterrorystycznej. Jak długo potrwa ta transformacja i czy zdąży przed ewentualną konfrontacją z Chinami — tego nie wie nikt.