Tusk szykuje reset w rządzie. Rekonstrukcja coraz bliżej

Według nieoficjalnych ustaleń Onetu premier rozważa najpoważniejszą rekonstrukcję gabinetu od miesięcy. W politycznej Warszawie mówi się, że to nie będzie kosmetyka, lecz próba odzyskania pełnej kontroli nad koalicją, zanim ta wejdzie w decydującą fazę przedwyborczą.

Wśród nazwisk, które pojawiają się najczęściej, jest Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz, ministra funduszy i polityki regionalnej oraz jedna z najważniejszych twarzy Polski 2050. I właśnie ten kierunek pokazuje, że Tusk przestał myśleć wyłącznie o zarządzaniu koalicją, a zaczął myśleć o politycznym przetrwaniu.

W otoczeniu premiera od tygodni narasta frustracja związana z działalnością ministry funduszy. Jak wynika z relacji osób znających kulisy rządu, Pełczyńskiej-Nałęcz zarzuca się przede wszystkim brak politycznej dyscypliny i publiczne podważanie kierunku obranego przez rząd.

Dla Donalda Tuska lojalność wewnątrz własnego obozu od zawsze była jednym z fundamentów sprawnego zarządzania. Gdy jeden z kluczowych ministrów zaczyna budować własną pozycję polityczną w kontrze do premiera, napięcie staje się nieuniknione.

Według źródeł premier ma już otwarcie okazywać irytację wobec ministry, a atmosfera na posiedzeniach rządu jest coraz bardziej napięta. W praktyce może to oznaczać, że polityczny licznik zaczął odliczać. Problem polega jednak na tym, że ewentualna dymisja Pełczyńskiej-Nałęcz nie byłaby zwykłą zmianą kadrową. To uderzenie w Polskę 2050, czyli partnera, bez którego utrzymanie większości parlamentarnej może stać się znacznie trudniejsze.

Tło tych rozważań nie jest przypadkowe. Rekonstrukcja nie pojawia się w politycznej próżni. Bezpośrednim katalizatorem zmian stała się afera wokół Szpitala Południowego, która w ostatnich tygodniach mocno uderzyła w wizerunek obozu rządzącego.

Najpierw opinia publiczna usłyszała o tak zwanym saloniku VIP, w którym politycy mieli korzystać z uprzywilejowanej ścieżki dostępu do opieki medycznej. Potem pojawiły się informacje o gigantycznych zarobkach Dawida Kacprzyka, lekarza bez specjalizacji, który stał się symboliczną twarzą całego kryzysu.

Później doszedł chaos komunikacyjny, wzajemne sprzeczności, polityczne dystansowanie się od odpowiedzialności i narastające pytania o to, kto wiedział wcześniej i dlaczego nie reagował. W obozie władzy narasta poczucie, że sprawa wymyka się spod kontroli. I właśnie to może być moment, w którym Tusk uznał, że nie wystarczy już gaszenie pożarów, tylko potrzebna jest natychmiastowa operacja na całym organizmie.

Na politycznym radarze coraz mocniej pojawia się także Jolanta Sobierańska-Grenda. Minister zdrowia znalazła się pod silną presją nie tylko z powodu własnej bierności podczas wybuchu afery szpitalnej, ale również z powodu nowych informacji dotyczących wysokiego wynagrodzenia z tytułu zakazu konkurencji.

Sprawa budzi emocje, bo Sobierańska-Grenda nie przeszła do sektora prywatnego ani do konkurencyjnej firmy. Trafiła prosto do Ministerstwa Zdrowia czyli do struktur państwa. A mimo to otrzymała znaczące środki, wynikające właśnie z klauzuli zakazu konkurencji. To rodzi bardzo konkretne pytania o to co dokładnie wypłacono te pieniądze i czy rzeczywiście istniała sytuacja, którą taki mechanizm miał zabezpieczać.

Jeszcze ważniejszy jest jednak polityczny sygnał płynący od samego premiera. Donald Tusk podczas dzisiejszej konferencji prasowej nie udzielił swojej minister jednoznacznego wsparcia. Wręcz przeciwnie, przyznał, że nie wie, czy Leszczyna poradzi sobie z całą sytuacją, i zapowiedział, że czeka do wtorku na konkretne rozwiązania.  W polityce taki komunikat ma bardzo jasne znaczenie, bo to nie jest obrona, ale wyraźne ostrzeżenie.

W rozmowach polityków Koalicji Obywatelskiej coraz częściej pojawia się porównanie do 2014 roku, kiedy wybuch afery podsłuchowej uruchomił proces erozji władzy Platformy Obywatelskiej. Dla wielu doświadczonych polityków obecna atmosfera jest niepokojąco podobna.

I nie chodzi tu o jedną aferę, ale o poczucie, że kolejne kryzysy zaczynają układać się w spójną narrację o chaosie, braku kontroli i politycznym zmęczeniu. To właśnie ten moment jest najgroźniejszy dla każdej władzy, bo wyborcy mogą wybaczyć jeden błąd.

Mogą też wybaczyć nawet dwie poważne wpadki, ale jeśli zaczynają czuć, że system przestaje działać, odbudowa zaufania staje się znacznie trudniejsza. Donald Tusk doskonale zna ten mechanizm, bo sam już raz go przeżył. Wsiadł wówczas w szalupę ratunkową, którą dopłynął do Brukseli na stanowisko prezydenta Unii Europejskiej.

Premier stoi dziś przed wyborem, którego nie można już odkładać. Może dalej zarządzać napięciami, licząc, że koalicja sama odzyska równowagę. Może też zdecydować się na brutalny reset, który uporządkuje układ sił, ale jednocześnie może wywołać kolejny kryzys. To jest ryzykowna gra, bo każda dymisja będzie miała konsekwencje, a każda decyzja może uruchomić lawinę. 

Ale brak decyzji może być jeszcze groźniejszy, bo jeśli Donald Tusk rzeczywiście uznał, że bez głębokiej rekonstrukcji nie da się wejść skutecznie w kampanię 2027 roku, to najbliższe dni mogą okazać się kluczowe dla całego obozu władzy. I nie chodzi już tylko o personalia, a o to, czy koalicja odzyska zdolność do narzucania własnej narracji, bo jeżeli tego nie zrobi, przeciwnicy zrobią to za nią.