80 lat Piotra Palecznego. Laureat Chopinowskiego i Carnegie Hall

Urodził się 10 maja 1946 roku i przez osiem dekad przeszedł drogę od rybnickiego domu rodzinnego do estrady Carnegie Hall, Filharmonii Berlińskiej i Suntory Hall w Tokio.

Paleczny studiował w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Warszawie — dziś Uniwersytet Muzyczny Fryderyka Chopina — pod kierunkiem Jana Ekiera, który po pierwszym przesłuchaniu skomentował grę przyszłego studenta powściągliwie. Zanim jednak trafił do profesora Ekiera, zbierał laury na konkursach w Sofii, Monachium, Pleven i Bordeaux.

Przełomem okazał się rok 1970 i VIII Konkurs Chopinowski w Warszawie — Paleczny zajął trzecie miejsce za Garrickiem Ohlssonem ze Stanów Zjednoczonych i Mitsuko Uchidą z Japonii, zdobył medal i nagrodę za najlepsze wykonanie poloneza.

Obserwacja spokojnego Ohlssona wychodzącego grać Scherzo E-dur zmieniła jego spojrzenie na pianistykę. „Udział w tamtym wydarzeniu otworzył mi oczy na pianistykę i emanujący spokojem sposób bycia na estradzie" — dodał.

Od 1997 roku Paleczny prowadzi klasę fortepianu na warszawskim UMFC. Jego uczniowie regularnie stają na podium najważniejszych konkursów — Takashi Yamamoto zdobył czwartą nagrodę w XV Konkursie Chopinowskim w 2005 roku, a Kyōhei Sorita drugą w XVIII edycji w 2021 roku.

Paleczny prowadził kursy mistrzowskie na wszystkich kontynentach i jest profesorem Talent Music Academy w Brescii. Filozofię nauczania wyraził jasno:

Od 1993 roku jest dyrektorem artystycznym Festiwalu Pianistycznego w Dusznikach-Zdroju, a od 2004 roku kieruje też Konkursem im. Ignacego Jana Paderewskiego w Bydgoszczy.

Lista sal, w których Paleczny grał, brzmi jak atlas najważniejszych scen muzycznych świata: Carnegie Hall i Alice Tully Hall w Nowym Jorku, Filharmonia Berlińska, lipski Gewandhaus, Teatro Colón w Buenos Aires, wiedeński Musikverein, Concertgebouw w Amsterdamie, Royal Festival Hall w Londynie i Festspielhaus w Salzburgu.

Towarzyszyły mu Chicago Symphony, Royal Philharmonic, BBC Symphony Orchestra i Filharmonia Narodowa w Warszawie. Jego twórczość uhonorowano Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski, Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis", Złotym Fryderykiem za osiągnięcia artystyczne w 2018 roku, Nagrodą im. Cypriana Kamila Norwida w kategorii „Dzieło życia", a także japońskim Orderem Wschodzącego Słońca i meksykańskim Orderem Orła Azteckiego.

Muzyczną filozofię jubilata najlepiej oddają jego własne słowa: „Muzyka to muzyka, tu powinno być coś więcej niż zainteresowanie mechaniką gry. Być uczciwym najpierw wobec siebie. Wtedy dopiero można robić muzykę, wtedy dopiero można poczuć się wolnym i czerpać radość z gry, i przekazać ją innym".