Co dzieje się z odpornością w kosmosie? Naukowcy analizują próbki z ISS

Choć lot z udziałem Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego trwał zaledwie dwadzieścia dni, jego naukowe konsekwencje rozciągają się na lata. Próbki krwi pobrane od astronautów w trakcie misji wróciły do Polski dopiero na początku marca. Ich analiza ma odpowiedzieć na pytanie, jak organizm człowieka adaptuje się do tak wymagających warunków.

Badania prowadzone przez zespół z Wojskowej Akademii Technicznej koncentrują się na komórkach odpornościowych – monocytach i limfocytach. To one odpowiadają za reakcje obronne organizmu. Naukowcy analizują, czy i jak zmienia się ekspresja genów w tych komórkach pod wpływem pobytu w kosmosie.

Proces badawczy jest rozciągnięty w czasie – próbki pobierane są przed lotem, w jego trakcie oraz wielokrotnie po powrocie astronautów na Ziemię. Ostateczne wyniki poznamy dopiero po analizie materiału zebranego rok po zakończeniu misji.

Pobieranie i przechowywanie próbek w kosmosie to wyzwanie logistyczne i technologiczne. Na pokładzie ISS znajdują się jednak specjalistyczne urządzenia – wirówki i zamrażarki niskotemperaturowe, które umożliwiają zabezpieczenie materiału biologicznego.

Dodała również, że już teraz udało się uzyskać wystarczającą ilość materiału genetycznego do dalszych analiz.

Dzięki nowoczesnym metodom naukowcy mogą dokładnie określić, które geny są aktywne, a które pozostają „wyciszone”. To pozwala lepiej zrozumieć reakcje organizmu na ekstremalne warunki – nie tylko w kosmosie, ale i na Ziemi.

Wyniki eksperymentu Immune Multiomics mogą znaleźć zastosowanie znacznie szerzej niż tylko w astronautyce. Jak wskazują badacze, podobne obciążenia – stres, promieniowanie czy przeciążenia – dotykają również pilotów i żołnierzy.

Dyskusje na temat przyszłości polskiego sektora kosmicznego, w tym znaczenia takich badań, toczyły się m.in. w Centrum Nauki Kopernik podczas spotkania poświęconego misji IGNIS. Organizatorami wydarzenia były ESERO-Polska oraz SPACE Agency.