Ustawa o patostreamingu. Nowe przepisy i zmiany w prawie proponuje PiS i KO

Patostreaming to publikowanie lub transmitowanie materiałów pokazujących zachowania wulgarne, brutalne albo poniżające. Twórcy takich treści często zarabiają na ich popularności, co dodatkowo napędza zjawisko. Problem dotyczy szczególnie młodych odbiorców, którzy mają łatwy dostęp do takich materiałów i często nie potrafią właściwie ich ocenić.

Projekt przygotowany przez Koalicję Obywatelską zakłada wprowadzenie odpowiedzialności karnej za rozpowszechnianie patotreści w internecie. Jak podkreśliła Monika Rosa, szefowa sejmowej komisji ds. dzieci i młodzieży:

Nowelizacja przewiduje karanie za publikowanie materiałów przedstawiających przestępstwa lub ich pozorowane wersje. W katalogu znalazły się m.in. czyny związane z przemocą, naruszeniem nietykalności cielesnej, przestępstwami seksualnymi czy znęcaniem się nad zwierzętami i głowonogami.

Projekt obejmuje także kwestie promocji hazardu przez influencerów, co ma ograniczyć dodatkowe źródła zarobku twórców patotreści.

Równolegle planowane są zmiany w Kodeksie wykroczeń. Jak zaznaczyła Rosa: 

W praktyce oznacza to stworzenie spójnego systemu sankcji – od wykroczeń po przestępstwa.

Swój projekt przedstawiło także Prawo i Sprawiedliwość. Jak przypomniał Michał Wójcik, propozycja ta była już wcześniej zgłaszana, ale nie została uchwalona. Podczas debaty poseł zarzucił rządzącym przejęcie pomysłów jego ugrupowania, nazywając ich „złodziejami legislacyjnymi” i apelując o wspólne procedowanie zmian.

Projekt PiS zakłada m.in. surowsze kary w przypadku działania w celu osiągnięcia korzyści majątkowej – nawet do ośmiu lat więzienia. Przewidziano też wyłączenie odpowiedzialności karnej dla osób działających w obronie interesu publicznego. To podejście różni się od propozycji KO, która przewiduje wyjątki m.in. dla działalności artystycznej i naukowej.

Oba projekty zakładają jednak podobny zakres kar za podstawowe przestępstwa – od trzech miesięcy do pięciu lat pozbawienia wolności. Różnice dotyczą przede wszystkim szczegółowych zapisów i zakresu odpowiedzialności.

Podczas prac legislacyjnych pojawiły się także wątpliwości dotyczące kształtu nowych regulacji. Małgorzata Kołodziejczak z Koalicji Obywatelskiej zwróciła uwagę, że przepisy powinny obejmować nie tylko same transmisje, ale szerzej – rozpowszechnianie szkodliwych treści. Jak zaznaczyła: 

Posłanka podniosła też kwestię proporcjonalności kar, wskazując, że w niektórych przypadkach transmisja mogłaby być surowiej karana niż samo zdarzenie. To pokazuje, że prace nad ustawą wciąż wymagają doprecyzowania.

Dane Naukowej i Akademickiej Sieci Komputerowej – Państwowego Instytutu Badawczego potwierdzają skalę problemu. W 2024 roku patostreamy oglądało 22 proc. uczniów starszych klas szkół podstawowych i ponadpodstawowych.