Elektrownia jądrowa Polska. Orlen, Enea i Rolls-Royce w grze o SMR

We wszystkich tych krajach inwestycje pochłonęły wielokrotnie więcej pieniędzy i czasu niż zakładały pierwotne plany. Polska wchodzi w projekt z otwartymi oczami i gotową listą błędów, których nie trzeba już popełniać.

Stain zwraca uwagę na coś, o czym rzadko mówi się w kontekście polskiego projektu jądrowego – na kapitał zaufania społecznego. Według danych Ministerstwa Energii energetykę jądrową popiera już ponad 90 procent Polaków. Dla eksperta to jeden z kluczowych atutów całego przedsięwzięcia.

Stain podkreśla też, że twierdzenie o zerowym polskim doświadczeniu w energetyce jądrowej jest niesprawiedliwe – w kraju działają firmy, które uczestniczyły w projektach atomowych za granicą i dysponują realnym know-how.

Pierwszy beton jądrowy przy budowie elektrowni w Choczewie planowany jest na 2028 rok, a uruchomienie pierwszego bloku z reaktorem AP1000 koncernu Westinghouse – na 2036. Wykonawcą będzie konsorcjum Westinghouse–Bechtel.

Równolegle z wielką elektrownią w Choczewie w Polsce dojrzewają plany dotyczące małych reaktorów modułowych, znanych jako SMR. Stain tłumaczy, że sama technologia nie jest eksperymentem – opiera się na zasadach działania reaktorów wodnych, które przemysł jądrowy stosuje od dekad.

Nowością są metody produkcji i montażu, które mają radykalnie skrócić harmonogramy i ograniczyć ryzyko przekroczenia budżetów.

To oznacza, że Polska może mieć pracujące reaktory SMR już około 2035 roku – niemal równocześnie z uruchomieniem pierwszego bloku w Choczewie.

Ambicje w obszarze małych reaktorów modułowych mają w Polsce co najmniej dwa duże podmioty. Orlen Synthos Green Energy – spółka należąca do Orlenu i chemicznej grupy Synthos – planuje budowę kilkunastu reaktorów w technologii BWRX-300 opracowanej przez GE Hitachi.

W 2025 roku do gry weszły też Enea i Świętokrzyska Grupa Przemysłowa Industria, które zawarły porozumienie o współpracy przy budowie reaktorów w technologii Rolls-Royce'a. Polska staje się tym samym jednym z najbardziej aktywnych rynków SMR w Europie – z kilkoma konkurującymi technologiami i solidnym zapleczem społecznym, które – jak podkreśla Stain – w innych krajach trzeba było latami budować od zera.